Nowe książki. Premiery i powrotyNA RUCHOMYCH PIASKACH

Nasza współczesność urodziła się na początku lat 90. – po upadku komunizmu, w czasie transformacji systemu. Jak tę dekadę wielkich zmian w życiu społecznym zapamiętali ludzie, którzy tamte zmiany wprowadzali, obserwowali z boku, aktywnie je napędzali albo próbowali się odnaleźć i na nowo zbudować życie w przeobrażonej codzienności. Jak się żyło, co robiło i co myślało w dekadzie wolności, niepewności, brawury i pierwszych razów. No i czy dorosłe dziś dzieci tamtej epoki, którym mówiono, że ten nowy świat właśnie do nich należy, faktycznie czują się zdobywcami? Na ile rozumiemy dziś, czego wówczas dokonaliśmy, co odrzuciliśmy i jak to wielkie doświadczenie wciąż nas kształtuje. Czy transformacja była jedna i wspólna, czy nastąpiło ich wiele, a każdy z nas ma w pamięci trochę inną?
Z MICHAŁEM PRZEPERSKIM, autorem książki „Prawie Zachód. Historie polskiej transformacji” rozmawia Wojciech Szot.

NIEDZIELA I 27.09.2026
GODZ. 14.00
Big Book Cafe (ul. J. Dąbrowskiego 81)
wstęp wolny
transmisja on-line na żywo
Po spotkaniu autor podpisuje książki.

Partner wydarzenia: Wydawnictwo Port

MICHAŁ PRZEPERSKI – historyk, publicysta, doktor nauk humanistycznych, pracownik Instytutu Historii PAN, rzecznik prasowy Muzeum Historii Polski. Specjalizuje się w historii Polski i Europy Środkowej XX wieku. W swoich książkach łączy historyczną precyzję z reporterską wrażliwością i opowieścią o tym, jak wielka historia zmienia codzienne życie.

O KSIĄŻCE:
Na początku lat 90. wszystko działo się naraz. Jedni zakładali firmy, budowali samorządy, tworzyli media, odkrywali giełdę, reklamy, Zachód i własną sprawczość. Inni tracili pracę, bezpieczeństwo, zakłady, które przez dekady były całym ich światem. Na bazarach rodził się kapitalizm, w muzyce królowało disco-polo, w fabrykach trwały pożegnania, na wsi znikały konie, a w popegeerowskich osadach ludzie uczyli się, że odtąd każdy musi radzić sobie sam.
Opowieść o długich latach 90. – epoce swobody, lęku, chaosu, ambicji i wielkiej improwizacji. To książka o bezkrwawej rewolucji codzienności. O świecie, w którym jedni po raz pierwszy poczuli sprawczość, a inni stracili poczucie bezpieczeństwa. O Polsce prowizorycznej, ambitnej, brutalnej, kolorowej i szarej zarazem. O awansie i upokorzeniu, energii i zmęczeniu, wolności i samotności. O czasie, który wciąż decyduje o tym, kim jesteśmy.

FRAGMENT KSIĄŻKI:
„Pierwszą naprawdę egzotyczną rzeczą, którą zjadłam po maturze, były oliwki. Poszłyśmy z koleżankami na pizzę i specjalnie zamówiłyśmy taką z oliwkami, bo wydawało nam się to czymś nie z tego świata”.
Rok 1994 – pizza z oliwkami jest w Polsce synonimem luksusu.
„Żadnej z nas to nie smakowało. Byłyśmy kompletnie rozczarowane. Oczekiwałyśmy czegoś absolutnie niezwykłego, a oliwka ma bardzo specyficzny smak, na który nie byłyśmy gotowe. Ale byłyśmy gotowe na odrobinę luksusu po maturze. I właśnie z tym kojarzyły nam się wtedy oliwki”.
O swoich pierwszych dorosłych wtajemniczeniach opowiada mi Aniela. Na przełomie wieków maturzystka, studentka i aspirująca Wrocławianka.
„Kiedy zaczęłam chodzić na randki we Wrocławiu, to był rok 1996, chłopcy zapraszali mnie do pizzerii Ranczo. Serwowali tam klasyczną polską pizzę: grube ciasto, pieczarki, mnóstwo sera. To był wtedy dobry standard”.
Na wrocławskim rynku Pizza Hut pojawia się już w 1993, ale początkowo to miejsce zbyt egzotyczne, by coś trwale zmienić w myśleniu o pizzy. To, co dziś uznalibyśmy za „prawdziwą” pizzę, pojawi się dopiero z czasem.
W latach dziewięćdziesiątych paliło się papierosy.
„Paliłam bardzo. Nawet nie chodzi o same liczby, po prostu byłam zanurzona w kulturze palenia. Pierwsze wypaliłam chyba w klasie maturalnej. Późno, bo byłam wielką przeciwniczką tego nałogu – mój tato palił papierosy, a ja bardzo nie chciałam, żeby to robił. W związku z tym długo miałam do tego stosunek wręcz wrogi”.
Raz wystarczył.
„Tak naprawdę nieprzyjemne były może trzy pierwsze papierosy, a potem już się rozsmakowałam. Caro – polskie papierosy, które paliła moja koleżanka”.