W pędzie codzienności trudno o myślenie dalekosiężne, o wyobrażenie Polski i jej miejsca w świecie – nie dziś, nie do następnych wyborów, ale za kilka dekad. Czy w epoce ciągłych kryzysów, sondaży i bieżących sporów ktokolwiek potrafi myśleć długofalowo? Tak jak bohater książki biograficznej „Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim”, pisarz i publicysta, który po II wojnie światowej ze szczególną uwagą patrzył na Wschód i nasze relacje z Ukrainą, Litwą, Białorusią i Rosją.
Idee wypracowane przez niego i środowisko paryskiej „Kultury” z czasem weszły do głównego nurtu naszej polityki. Czy udaje się teraz w Polsce tworzyć wizje przyszłości mogące stać się polityką jutra? I czy są wśród nas umysły zdolne, jak kiedyś, dostrzegać odległe horyzonty?
Z ekspertami: drem Maciejem Łuczakiem – autorem książki, prof. Markiem Cichockim – historykiem idei oraz Agnieszką Lichnerowicz, reporterką rozmawia Estera Flieger.
SOBOTA I 26.09.2026
GODZ. 12.00
Big Book Cafe [ul. J. Dąbrowskiego 81]
wstęp wolny
transmisja on-line na żywo
Po spotkaniu autor podpisuje książkę.
Partner wydarzenia: Centrum Mieroszewskiego
MACIEJ ŁUCZAK – dr nauk społecznych, prawnik, dziennikarz, publicysta i politolog. W latach 2011–2016 doradca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – dr. Łukasza Kamińskiego. Adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Autor najnowszej biografii Juliusza Mieroszewskiego, książek o Stanisławie Barei i polskim kinie oraz monografii naukowej „A imię jego 34. Postępowania karne wobec sygnatariuszy Listu 34 i popierających go pisarzy”.
MAREK A. CICHOCKI – profesor nauk społecznych, politolog i historyk idei. Wykłada w Kolegium Europejskim w Natolinie oraz Collegium Civitas w Warszawie. Specjalizuje się w stosunkach międzynarodowych, polityce europejskiej i niemieckiej oraz historii intelektualnej i politycznej Europy.
AGNIESZKA LICHNEROWICZ – dziennikarka Trójki, autorka książki „Idzie wojna?”, współautorka podcastów „Świat na zakręcie” oraz „Rozumieć Ukrainę”. Jako reporterka relacjonowała wybory, konflikty i międzynarodowe spotkania na szczycie na całym świecie, m.in. w Rosji, Gruzji, Białorusi oraz ogarniętej tzw. arabską wiosną Afryce Północnej.
O KSIĄŻCE:
Juliusz Mieroszewski należy do tych postaci polskiej historii intelektualnej, które wywarły ogromny wpływ na sposób myślenia o Polsce i jej miejscu w Europie, pozostając jednocześnie niemal nieobecne w powszechnej świadomości.
To paradoks. Jego idee współtworzyły fundament polskiego myślenia o Ukrainie, Litwie, Białorusi i Rosji. Inspirowały kolejne pokolenia polityków, dyplomatów i intelektualistów. Dziś wiele z jego intuicji wydaje się oczywistych. Jednak sam Mieroszewski pozostaje dla większości Polaków postacią mało znaną.
Książka „Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim” nie jest próbą przywrócenia pamięci o zapomnianym klasyku wyłącznie z obowiązku wobec historii. Powód jest znacznie bardziej współczesny. Wracamy do Mieroszewskiego, ponieważ pytania, które stawiał kilkadziesiąt lat temu, powróciły z nową siłą.
Jak myśleć o Rosji?
Jak budować relacje z sąsiadami?
Jak odróżnić polityczny realizm od politycznej iluzji?
Jak zachować własne wartości w świecie gwałtownych zmian?
Najważniejszym dziedzictwem Mieroszewskiego jest sposób myślenia.
W świecie coraz bardziej podzielonym przez ideologiczne plemiona taka postawa wydaje się zaskakująco aktualna. Dlatego „Pragmatyczny wizjoner” nie jest wyłącznie książką o przeszłości.
To książka o tym, jak myśleć w czasach niepewności.
FRAGMENT KSIĄŻKI:
Nadrzędną myślą, którą kierował się Juliusz Mieroszewski – przy jego bardzo krytycznym podejściu do świata – było szlachetne pragnienie, aby Polskę wymyśleć na nowo! I tak powinno się dziać dzień po dniu, bo przecież nie istnieją – dane raz na zawsze – optymalne wspaniałe rozwiązania.
W przeciwieństwie do Józefa Piłsudskiego nigdy nie wysiadł on z „czerwonego tramwaju” na przystanku Niepodległość. Jechał nim dalej przez XX-lecie międzywojenne, wojenną zawieruchę i emigracyjne wygnanie. Razem z nim cały czas jechały w tym tramwaju także marzenia o niepodległej, sprawiedliwej, uczciwej i dostatniej Polsce.
Zawsze krytyczny, nieufnie nastawiony do hałaśliwych haseł i sceptyczny wobec głosu tłumu. Mieroszewski nie był jednak wyłącznie platońskim idealistą. Zawsze starał się pogodzić dwie skrajne wartości polskiej polityki i myślenia o świecie – stanowisko etyczne, pełne romantyzmu, miłości i entuzjazmu, oraz twardy, pragmatyczny stosunek do świata. A więc realizm oparty na wartościach! […]
Londyńczyk opowiadał się za prawdziwą debatą, stawianiem wyrazistych tez, formułowaniem dalekosiężnych planów. Sprzeciwiał się intelektualnej miałkości, patriotycznej fanfaronadzie i propagandowemu pustosłowiu.