Tylko u nas. Program głównyCORAZ TRUDNIEJ TĘSKNIĆ. WYKŁAD OTWARCIA

WYKŁAD OTWARCIA
PROF. PRZEMYSŁAW CZAPLIŃSKI

Wybitny krytyk opowiada o zaniku wspólnych nostalgii w polskiej literaturze.

Tęsknot jest przypuszczalnie tyle, ilu ludzi: każdy pamięta inaczej i z inną wrażliwością odnosi się do swoich wspomnień. W każdym społeczeństwie istnieją jednak również nostalgie wspólne – tęsknoty zbiorowe, zakotwiczone we współdzielonych czasach i przestrzeniach. Tęsknoty takie są jednym ze spoiw społeczeństwa: ponadjednostkowa nostalgia łączy ludzi o różnych biografiach, zamieszkujących odległe od siebie miejsca i deklarujących odrębne tożsamości regionalne. Wyposaża ich we wspólne obiekty wspomnień, porządkuje historię, umożliwia porozumienie.

Empiria podpowiada jednak, że wszystko, co jednoczy, może dzielić. Podobnie jest w przypadku tęsknot zbiorowych. Na ich rewersie pojawiają się rozbieżności: różne grupy społeczne mogą mieć różne wspomnienia na temat tego samego okresu i spierać się o „prawdę” przeszłości. Taka rozbieżność łatwo może przerodzić się w konflikt: różnice między pamięciami objawiają się pod postacią przeciwstawnych wersji, które nawzajem się zwalczają.

Dlaczego jednak ludzie w ogóle tęsknią? Dlaczego nie uwalniają się od przeszłości albo nie zaspokajają potrzeby obcowania z przeszłością ścisłą wiedzą. Czy nostalgia stanowi język oporu wobec teraźniejszości?

Autorski wykład otwierający 14. Big Book Festival przedstawia prof. Przemysław Czapliński

CZWARTEK I 24.09.2026
GODZ. 19:00
Big Book Cafe MDM [ul. Koszykowa 34/50]
Wstęp wolny
Transmisja on-line na żywo

PROF. PRZEMYSŁAW CZAPLIŃSKI – jeden z najwybitniejszych współczesnych polskich krytyków literackich, historyk literatury XX i XXI wieku, wykładowca Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, laureat Nagrody im. Kościelskich i Nagrody im. Kazimierza Wyki. Od lat przygląda się polskiej literaturze współczesnej i problemom późnej nowoczesności. Autor m.in.książek „Efekt bierności. Literatura w czasie normalnym” oraz „Resztki nowoczesności”. Łączy literacką wrażliwość z krytycznym namysłem nad tym, jak piszemy i opowiadamy.