POWROTÓW NIE BĘDZIE
VIGDIS HJORTH I MIRA MARCINÓW
Załóżmy, że wspominanie jest formą twórczości. Odwracając się w przeszłość szukamy prawdy i sensu własnego życia, ale być może to, co w pamięci znajdujemy, jest także wytworem wyobraźni i samoobrony, pozwalającym pogodzić się ze wszystkim, czego doświadczyliśmy, a także z tym, co nigdy nie było naszym udziałem.
Układanie się z przeszłością jest także rewizją ról i więzi, w których występowaliśmy, wymaga powrotu do dzieciństwa i znów bycia córką, synem. Ale te najgłębsze wyprawy pozostawiają niedosyt. Przeszłość skrywa odpowiedzi, nawet jeśli jest nasza.
Norweska powieściopisarka Vigdis Hjorth jest mistrzynią głębi, autorką książek pozwalających zanurzyć się w doświadczeniach bohaterów, całych rodzin. W ukazującej się właśnie w Polsce powieści „Czy matka nie żyje?” (tłum. Katarzyna Tunkiel, Wydawnictwo Glowbook, premiera wrzesień 2026) motyw rewizyty, jaką dojrzała artystka składa w porzuconej przed laty norweskiej ojczyźnie, łączy się z podróżą wstecz przez jej własną biografię. Przeszłość staje się obszarem dotkliwych rozmyślań, ważnych pytań, ale także artystycznych inspiracji. A postać matki, z którą artystka poróżniła się przed laty, stoi na drodze pojednania z tym, co minione. Wewnętrzne zerwanie z figurą matki, symboliczne pochowanie jej, staje się warunkiem dalszego życia. Są batalie, bez stoczenia których przeszłość trzyma nas w garści.
Z autorką rozmawia Mira Marcinów, filozofka i pisarka, autorka książki „Bezmatek”.
Spotkanie z tłumaczeniem z języka norweskiego [Natalia Mazur-Rodak].
Po spotkaniu autorki podpisują książki.
NIEDZIELA | 27.09.2026
GODZ. 16.00
Big Book Cafe MDM [ul. Koszykowa 34/50]
wstęp wolny
transmisja on-line na żywo
Partnerami spotkania są: NORLA, Ambasada Królestwa Norwegii
VIGDIS HJORTH – od kilkudziesięciu lat jest jedną z najważniejszych, najbardziej cenionych pisarek w Norwegii. Z wykształcenia filozofka. Urodziła się w 1959 r., debiutowała w latach 80. książką dla dzieci. Ma za sobą karierę obfitującą w nagradzane publikacje dla małych i dorosłych czytelników.
Do najważniejszej nagrody Nordic Council Literature Prize nominowano ją dwukrotnie, za „Spadek” (tłum. Elżbieta Ptaszyńska-Sadowska, Wydawnictwo Literackie) oraz „Czy matka nie żyje”. Ta druga otrzymała także nominację do Międzynarodowej Nagrody Bookera. Ale to brawurowy „Spadek”, w którym autorka ukazała relacje rodzinne jako przestrzeń naruszeń i zmagań o własne wyzwolenie, stała się jej najwyżej cenioną i najchętniej czytaną w świecie książką. Polscy czytelnicy znają także przekłady „Niech żyje trąbka pocztyliona” (tłum. Katarzyna Tunkiel, Wydawnictwo Glowbook) oraz „Song nauczycielki” (tłum. Maria Gołębiewska Bijak, Wydawnictwo Literackie).
Vigdis Hjorth pisze wnikliwe powieści ukazujące złożone życie wewnętrzne bohaterów, ich motywacje i decyzje, które zestawia z wielkimi aktualnymi tematami współczesności. Inspiruje się myślą prekursora egzystencjalizmu – Søren Kierkegaarda. Jej twórczość jest znana w 33 językach.
MIRA MARCINÓW – doktorka filozofii i pisarka, pracuje w Instytucje Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.
W 2020 r. zachwyciła literackim debiutem „Bezmatek” – bezkompromisową, wnikliwą i zaskakującą formalnie opowieścią o stracie matki, która zyskała uznanie krytyków i czytelników. Książką stała się więcej niż bestsellerem – kulturowym fenomenem, który wyzwolił społeczną dyskusję o współczesnych kontekstach relacji matka-córka.
Mira Marcinów badała też dzieje polskiej psychiatrii, opublikowała monumentalną „Historię polskiego szaleństwa. Tom 1, Słońce wśród czarnego nieba. Studium melancholii”, a wspólnie z Bartłomiejem Dobroczyńskim książkę „Niezabliźniona rana Narcyza: dyptyk o nieświadomości i początkach polskiej psychoanalizy”. Aktualnie zajmuje się m.in. badaniami nad histerią.