CO ZYSKALIŚMY, CO STRACILIŚMY
Po 1989 r. historia przyspieszyła. Pędzi coraz szybciej. Część z nas pamięta, jak było, część woli zapomnieć, a inni tęsknią za dziedziczonym mitem tamtej epoki. Kiedy wszystkiego mieliśmy niewiele, tylko czasu pod dostatkiem, a życzliwości w bród, podobnie jak niedostatków. W socjalizmie pośpiech się nie opłacał i niewiele zmieniał, ale powolne tempo życia oznaczało też tkwienie w bezruchu, bez perspektyw. Można było mieć niewiele i być wolnym jak ptak, zrobić coś z niczego. Ale też chcieć więcej, a niczego nie móc, rozbijać się o mur zakazów, które z kolei rozpalały niezgodę, bunt, wyobraźnię.
Co z doświadczeń tamtej epoki wylaliśmy z transformacyjną kąpielą, co zgubiliśmy w pogodni za cywilizacyjną przemianą. I gdyby tak cofnąć czas, którą ze zdobyczy nowoczesności oddalibyśmy za jedną z dawnych cnót? Czy niedostatek kiedykolwiek oznaczał równość i czy cokolwiek było wtedy naprawdę lepsze?
Pomiędzy idealizacją minionej ery, tej bez smartfonów i technologii karmiących narcyzm, a jej potępieniem jako czasu niewoli i ubóstwa, leży złożona prawda o nas jako wspólnocie, która ulega dramatycznym zmianom. W świeżej pamięci mamy doświadczenia bezcenne dla nowych czasów: oswojony stan nieposiadania i umiejętność wymiany, budowanie lokalnych więzi i organizowanie komitetów, opór i współpracę, jedzenie bezmięsnej kuchni sezonowej, oszczędzanie na czarną godzinę i wymarzoną przyszłość, a także rodzinność jako bezpieczne schronienie przed obłudą władzy i polityki.
Sprawdzimy, ile z tych wartości przenieśliśmy do epoki dobrostanu, co zgubiliśmy w biegu po szczęśliwą prywatność. Opowiemy jak to, w co wierzyli nasi rodzice i dziadkowe, żyje w nas wciąż, gdy ich nie ma. Zapytamy, co może nas utrzymać razem w rozchwianej epoce polaryzacji. Jacy wyjdziemy z kolejnej historycznej zmiany?
W otwartej dyskusji prowadzą nas wystąpienia i przemyślenia zaproszonych gości, ale rozmawiamy wszyscy.
Przy stole spotkają się:
EWA PAWLIK – mistrzyni ceremonii humanistycznych
AGATA ROMANIUK – powieściopisarka, reporterka, socjolożka
JAKUB WYGNAŃSKI – socjolog, działacz i współtwórca organizacji pozarządowych
oraz czytelniczki i czytelnicy.
Rozmowę poprowadzi Paulina Wilk
NIEDZIELA | 27.09.2026
GODZ. 18.00
wstęp wolny
transmisja on-line na żywo
Big Book Cafe MDM [ul. Koszykowa 34/50]
EWA PAWLIK – certyfikowana mistrzyni ceremonii humanistycznych, celebrantka, kształciła się w Instytucie Dobrej Śmierci. Projektuje i prowadzi uroczystości pożegnania zmarłych. Wcześniej była dziennikarką i redaktorką „Kwartalnika Przekrój”, a doświadczenia w prowadzeniu rozmów i zbieraniu informacji, pisania biografii wykorzystuje tworząc scenariusze ceremonii. W swojej pracy rozmawia z innymi także o pamięci i przeszłości. Pracuje nad książką o swojej profesji.
JAKUB WYGNAŃSKI – socjolog, badacz, działacz społeczny i twórca organizacji pozarządowych. Jest prezesem fundacji Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”. Napisał i wygłosił wiele ważnych myśli o budowaniu społeczeństwa obywatelskiego oraz roli, jaką mają w nim do odegrania wolontariat i twórcy organizacji tzw. trzeciego sektora. Otrzymał m.in. nagrodę im. ks. Józefa Tischnera oraz im. Janusza Korczaka. Pisze do „Więzi”, prowadzi audycję „Marzyciele i rzemieślnicy” w Polskim Radiu 24.
AGATA ROMANIUK – pisarka, reporterka, doktorka socjologii w Polskiej Akademii Nauk. Dzieci kochają ją za serię o Kociej Szajce, a dorośli – za zmysł obserwacji i znakomite reportaże: o miłości i małżeństwach w Omanie, o późnych związkach romantycznych, najgorszych randkach na świecie, a także za nową książkę „Na nogach” poświęconą chodzeniu pieszo. Oraz za powieści: „Proste równoległe”, której akcja toczy się w artystycznych kręgach PRL, i „Dina, Dina”. Zaskakująca, pomysłowa i pozbawionych złudzeń twórczyni zapisów o naszej współczesności.