2018

BIG BOOK FESTIVAL 2018 // EKSPEDYCJA. ZAPOMNIJ O GRANICACH!

Szósty Duży Festiwal Czytania odbył się w dniach 22-24 czerwca pod hasłem “Ekspedycja. Zapomnij o granicach!” – poruszaliśmy wyobraźnię, zachęcaliśmy do odkrywania nieznanych rejonów geograficznych, tematycznych i literackich. Tym razem adresem eksperymentującego z przestrzenią festiwalu była hala wspinaczkowa w Warszawie przy ulicy Merliniego 2.

W programie międzynarodowej imprezy znalazło się ponad 50 rozmów, happeningów, debat, wykładów, wystąpień scenicznych, a także spektakl multimedialny i stand-up literacki. Przyjechali goście z 20 państw, żeby zaprezentować nowe książki, zjawiska i idee. – Sprawimy uczestnikom wiele radości, damy okazję do zachwytu, zadziwienia i wzruszenia. Stworzymy też klimat beztroski tak, aby tysiące czytających poczuły, że otwiera się przed nimi wspaniały wyobrażony świat literatury – zapowiadały organizatorki.

Część spotkań odnosiła się do tematu wypraw i odkryć, a duch ekspedycji przeniknął cały festiwal. – W prawdziwym życiu nieczęsto decydujemy się na intensywne przeżycia. Wolimy wyprawy skromniejsze, które można odbywać w wyobraźni albo w odległych planach. Inaczej jest, gdy czytamy. W literaturze nie zabraknie czasu, pieniędzy ani odwagi. Wystarczy otworzyć książkę, by w jednej chwili rozpocząć dowolną wyprawę. W nieznane i nieodkryte zakamarki świata i siebie samych – wyjaśniała hasło festiwalu Anna Król.

Założycielka i dyrektorka Big Book Festival tym razem wyreżyserowała na otwarcie spektakl multimedialny “Mam na imię kobieta” – opowieść o tresurze płci, wolności i zniewoleniu. W spektakularnej formie, w scenerii ściany wspinaczkowej, podjęła próbę opisania świata współczesnej kobiety, w którym na równi obecne są strach i siła, kobiecość i wyzwolenie, feminizm i tradycja. Wystąpiły: Aleksandra Justa, Gabriela Muskała, Justyna Wasilewska i Julia Wyszyńska. Choreografię stworzyła Marta Ziółek, muzykę: Radek Łukasiewicz, zagrał zespół w składzie: Matylda Damięcka, Grzegorz Śluz, Radek Łukasiewicz.

W niedzielę Big Book Festival zamknął stand-up literacki “Świat według Dulskich” z udziałem Zośki Papużanki, pisarki nominowanej do najważniejszych nagród literackich, autorki powieści „Szopka” i „On”, w których pisze o polskiej rodzinie i teatralności wspólnego życia. Autorska narracja Papużanki na podstawie własnego tekstu stapiała się z oryginałem Zapolskiej tak, że trudno je było odróżnić. W rolę współczesnych pań Dulskich z dramatu Zapolskiej wcieliły się: Katarzyna Kwiatkowska, Edyta Olszówka oraz Ilona Ostrowska, a muzykę zagrał punkowy zespół Żelazne Waginy w składzie: Agnieszka Przepiórska, Hanna Klepacka i Anna Krotoska, prezentując specjalnie napisane songi. Pisarka, aktorki i autorki muzyki wspólnie obnażały współczesne formy życia na pokaz. Anna Król, pomysłodawczyni wydarzenia, tak tłumaczyła wybór tematu: – Dulska jest jak miliony Polaków, którzy widzą tylko to, co chcą widzieć, rzeczywistość traktują wybiórczo, oszukują siebie i innych każdego dnia. Uważają się za dobrych katolików, ale w łyżce wody utopiliby zamożniejszych sąsiadów, wszystko wiedzą na każdy temat, choć ograniczają się do lektury tabloidów. Gabriela Zapolska napisała rzecz do bólu współczesną. Dziwne może się nam tylko wydawać to, że ta nasza współczesność nie różni się w zasadzie od tej z roku 1906.

Wśród gości Big Book Festival 2018 były gwiazdy i autorzy bestsellerowi, np. dobrze znani w Polsce: Antonio Muñoz Molina i Michel Bussi, ale spotkania festiwalowe były przede wszystkim okazją do książkowych odkryć – spotkać można było francuskiego filozofa Bernarda Stieglera, muzułmańskiego intelektualistę Ziauddina Sardara, brytyjską poetkę i performerkę Karen McCarthy Woolf czy szwedzką lekarkę i eksploratorkę Beę Uusmę.

Dziesięć pisarek europejskich, w tym m.in.  Hila Blum z Izraela, Petra Hůlová z Czech, Josefine Klougart z Danii i Sylwia Chutnik, prognozowało, co by się zmieniło, gdyby kobiety rządziły światem. OKRĄGŁY STÓŁ BIG BOOK FESTIVAL gościł także polską debatę. Spotkali się przy nim artyści, m.in. Michał Rusinek, Gaba Kulka i Borys Lankosz, żeby rozmawiać o tym, czego życzą Polsce na kolejne 100 lat niepodległości.

Powody do zachwytu dało też nowe odczytanie wielkich powieści niemieckich. Łukasz Garlicki i Jacek Jędrysik wspólnie z aktorami przygotowali KONCERTY CZYTANE– adaptacje fragmentów „Czarodziejskiej góry“ Tomasza Manna, „Czarnego Obelisku“ Ericha Marii Remarque’a oraz „Utraconej czci Katarzyny Blum“ Heinricha Bölla.

Były też powody do wzruszeń. Na spotkaniu ZANIM KTOKOLWIEK PRZECZYTA autorzy: Natalia Fiedorczuk, Robert Rient i Zyta Rudzka mówili o tych chwilach, w których książka należy tylko do nich, jest wielką próbą, ale także siłą ratującą życie. Podczas rozmowy NIC DWA RAZY SIĘ NIE ZDARZA? pisarze Mikołaj Grynberg, Agata Tuszyńska i Ewa Winnicka zmierzyli się z  trzymającą nas w uścisku historią, poszukali ucieczki od przeszłości. Zaś ALFABET OSOBISTY KRZYSZTOFA VARGI był testem ze zdolności improwizatorskich jednego z naszych najważniejszych pisarzy i felietonistów.

Na Big Book Festival 2018 były też okazje do beztroskiej zabawy. Pisarze i dziennikarze utworzyli dwie drużyny, które wzięły udział w charytatywnej LEKCJI ODPADANIA. Wdrapywali się po ściance wspinaczkowej, zdobywając punkty i książki, które utworzyły biblioteki w ośrodkach opiekuńczych. Asekurowaniem zajęli się himalaiści Piotr Pustelnik i Kinga Baranowska.

Wiele spotkań Big Book Festival 2018 poświęconych było relacjom człowieka z naturą – roślinami i zwierzętami. O przyrodzie porozmawiać można było ze sławną amerykańską pisarką Annie Proulx, botaniczką Lisen Sundgren lub z aktywistą Dariuszem Gzyrą. Czytania i rozmowy odbyły  się na ŁĄCE pełnej traw, kwiatów i ziół, specjalnie wysianej. Po festiwalu zieleń dalej kwitła i rosła zdrowo dla Warszawy. W festiwalowym ogrodzie odbyła się też lekcja JOGA Z KSIĄŻKĄ, którą poprowadziła utytułowana trenerka Kasia Bem.

Zgodnie z hasłem festiwalu jego uczestnicy mogli również odwiedzić trzy instalacje i w specjalnie zaaranżowanych salach poczuć emocje ekspedycji: chłód i ciszę bieguna północnego, wysiłek wyprawy w Himalaje i wirtualny odlot w kosmos. W kameralnych scenografiach czekali himalaiści i eksperci.