2017

BIG BOOK FESTIVAL 2017 // POWRÓT DO POCZĄTKU

Piąta edycja festiwalu odbyła się w pierwszy weekend wakacji, od 23 do 25 czerwca, w opuszczonym kompleksie szkół w centrum Warszawy – dawnej siedzibie gimnazjum i liceum im. Klementyny Hofmanowej. Hasło festiwalowe brzmiało “Powrót do początku”. Program festiwalu przypominał plan lekcji: od języków obcych, przez biologię po wuef i zadania fakultatywne, można było wybierać między wydarzeniami w sali od polskiego, audytorium maximum czy sali antywykładów. Dorośli wkroczyli na boiska, do klas i korytarzy, poczuli ten dreszcz – pierwsze odkrycia, przygody, nowi koledzy, radość składania liter, odkrywania świata.

Wśród międzynarodowych wydarzeń festiwalu były rozmowy z pisarzami z kilkunastu krajów. Przyjechali m.in. Amerykanie – badacz życia zwierząt Bernd Heinrich i badacz stosunków międzynarodowych Charles King, z Japonii – bestsellerowa autorka Kazuki Sakuraba, z Turcji – elektryzująca komentatorka polityczna Ece Temelkuran, a z Belgii ceniony prozaik i poeta Stefan Hertmans. W serii wydarzeń pod nazwą SCENA BRYTYJSKA gościli autorzy z Wysp. I tu liczne odkrycia, m.in. pierwsza wizyta w Polsce Laurie Penny – młodej i drapieżnej eseistki krytycznej wobec Brexitu, pierwsza prezentacja poezji o globalizacji i migracji, której autorem jest Inua Ellams, i pierwsza okazja do posłuchania Claire Armitstead, szefowej działu literackiego dziennika  „The Guardian“, która omawiała przyszłość literatury.

Kultura Wielkiej Brytanii zainspirowała dwa wydarzenia specjalne Big Book Festival. Pierwsze to „MIŁOŚĆ“ – WYDARZENIE OTWARCIA, spektakl plenerowy, od którego w piątek 23 czerwca po zmroku rozpoczął się festiwal. Była to opowieść o pożądaniu, mitach i przemocy w związkach. Zderzyły się dwie wizje miłości i zrealizowały dwa alternatywne scenariusze relacji. Zduplikowani Pan Darcy i Elizabeth Bennet, postaci z „Dumy i uprzedzenia”, rozmawiali ze sobą na przemian klasycznym językiem Jane Austen i postfeministyczną frazą Jeanette Winterson. Wystąpili: Janusz Chabior, Ilona Ostrowska, Magdalena Koleśnik i Michał Meyer, ze specjalnym udziałem Marii Peszek. Muzykę skomponował Leski, całość reżyserowała Anna Król.

Drugim wydarzeniem specjalnym było George Michael Birthday Party, czyli biografia zapisana w piosenkach. W niedzielę, 25 czerwca brytyjski muzyk świętowałby urodziny. Zamykająca festiwal impreza pod niebem przypomniała postać artysty oraz jego kultowe teksty. Podróż przez 30 lat kariery i przegląd najważniejszych utworów. Do słuchania, oglądania i tańczenia zapraszali: Agnieszka Obszańska, Agnieszka Szydłowska i Michał Nogaś.

Brytyjskim akcentem by również REKORD ŚWIATA W CZYTANIU, którego bohaterką była Jane Austen. W niedzielę, 25 czerwca w samo południe, czytelnicy zbiorowo i spontanicznie interpretowali fragmenty jej słynnej powieści.

Polacy, po raz pierwszy od 1989 roku, usiedli przy okrągłym stole. Był to Okrągły Stół Pisarzy i Czytelników, pomieścił autorów i publiczność, stał się miejscem dwóch emocjonujących debat, w których wystąpienia, argumenty i komentarze odbyły się przy zegarach odmierzających czas, gongach i specjalnej sygnalizacji nastrojów. Udział wzięło 20 znakomitych pisarek i pisarzy reprezentujących różne pokolenia i gatunki. Temat pierwszej debaty to STRACH SIĘ BAĆ. PO CO NAM ODWAGA CYWILNA? Przy stole spotkali się m.in.: Magdalena Tulli, Tomasz Łubieński, Justyna Kopińska, Krzysztof Varga i Wojciech Widłak. A podczas drugiej W POGONI ZA PANEM TADEUSZEM. JAK PISAĆ O POLSCE? dyskutowali ze sobą i czytelnikami m.in.: Marian Pilot, Magdalena Parys, Natalia Fiedorczuk i Wojciech Chmielarz.

Poza tężyzną umysłową program zajęć obejmował też elementy wychowania fizycznego, dlatego autorzy wkroczyli na boisko. Nieustraszona drużyna Best Selerów starła się w pojedynku z  dziarską ekipą Powolnych Strzelców, złożoną z dziennikarzy. Z piłką w akcji m.in.: Sylwia Chutnik, Paweł Potoroczyn, Agata Passent i Marcin Meller. Podczas MECZU O BIBLIOTEKĘ dali popis talentów koszykarskich. Gra toczyła się w ważnej sprawie – drużyny rywalizowały o pulę książek, które pozwoliły utworzyć biblioteki w Pogotowiach Opiekuńczych nr 1 i 2 w Warszawie, gdzie przebywają nastolatki.

W programie festiwalu pojawiła się seria DOMOWE PIELESZE – powrót do idei saloników literackich. Podczas mikrowypraw kilkuosobowe grupy czytelników odnajdowały pisarzy w prywatnych domach m.in. w przedwojennej kamienicy, wieżowcu czy podmiejskiej willi. Znakomici naukowcy trzech pokoleń, jak Magdalena Fikus i Szymon Drobniak, pochylili się nad zagadkami życia w cyklu antywykładów LEKCJE BIOLOGII. Entuzjaści ZAJĘĆ FAKULTATYWNYCH zanurzyli się w audiobookach czytanych przez świetnych aktorów w SALI PRZESŁUCHAŃ. Kto wolał oglądać, skrył się w wyciemnionej SALI WIDZEŃ i podziwiał zaskakujące ekranizacje nowych tekstów teatralnych.

Na trzy festiwalowe dni dawne boiska, dziedzińce, klasy i korytarze szkolne zamieniły się w miasteczko festiwalowe. Działała tam księgarnia Book Book oraz otwarta czytelnia, pełne książkowych nowości, a także kawiarnia i stołówka pod chmurką – tam odbyła się seria spotkań kulturalno-kulinarnych. Za oprawę plastyczną festiwalu po raz kolejny odpowiadali Małgorzata Kuciewicz i Simone de Iacobis, designerzy z grupy projektowej CENTRALA.

Fundacja „Kultura nie boli“ zorganizowała Piąty Big Book Festival dzięki wsparciu kilkudziesięciu organizacji i instytucji partnerskich, m.in. Miasta Stołecznego Warszawy, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytutu Książki, Fundacji Współpracy Polsko – Niemieckiej, British Council, Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz Marszałkowi Województwa Mazowieckiego. Festiwal wsparły Audioteka, Instytut Teatralny oraz wydawcy.